# Hızlı Başlangıç
# Hızlı Başlangıç
**Hızlı Başlangıç**
**1. Kullanıcı Girişi ve Yapılandırması**
Bu bölümde Zabbix'te bir sistem kullanıcısının nasıl oturum açılacağı ve ayarlanacağı gösterilecektir.
Bu Zabbix login ekranıdır. Zabbix süper kullanıcısı olarak giriş yapmak için kullanıcı adı olarak ***Admin***'i ve şifre olarak ***zabbix***'i girin. Tüm menü bölümlerine erişim sağlanacaktır.
**Brute Force Saldırılarına Karşı Koruma**
Üst üste beş başarısız giriş denemesi durumunda, brute froce ve sözlük saldırılarını önlemek amacıyla Zabbix arayüzü 30 saniye duraklatılacaktır.
Başarılı bir girişten sonra, başarısız bir giriş girişiminin IP adresi görüntülenecektir.
**Kullanıcı Ekleme**
Kullanıcılara ait bilgileri görüntülemek için *Users* → *Users* bölümüne gidin.
*New user* formunda, kullanıcınızı mevcut kullanıcı gruplarından birine, örneğin *Zabbix administrators*’e eklediğinizden emin olun.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Varsayılan olarak, yeni kullanıcılar için tanımlanmış bir medya (bildirim teslim yöntemi) yoktur. Bir tane oluşturmak için '*Media*' sekmesine gidin ve *Add*’e tıklayın.
Bu açılan pencerede kullanıcıya ait e-mail adresini girin.
Ortamın etkin olacağı bir zaman aralığı belirtebilirsiniz (formatın açıklaması için Zaman aralığı belirtimi sayfasına bakın), varsayılan olarak ortam her zaman etkindir. Ayrıca ortamın etkin olacağı tetikleyici önem düzeylerini özelleştirebilir, ancak şimdilik hepsini etkin bırakabilirsiniz.
Ortamı kaydetmek için *Add*’e tıklayın, ardından *Permissions* sekmesine gidin.
*Permissions* sekmesinde zorunlu bir Role alanı vardır. Role, kullanıcının hangi frontend öğelerini görüntüleyebileceğini ve hangi eylemleri gerçekleştirmesine izin verildiğini belirler. *Select*'e basın ve listeden rollerden birini seçin. Örneğin, Yönetim hariç tüm Zabbix frontend bölümlerine erişime izin vermek için Yönetici rolünü seçin. Daha sonra izinleri değiştirebilir veya daha fazla kullanıcı rolü oluşturabilirsiniz. Bir rol seçtiğinizde, izinler aynı sekmede görünecektir:
Kullanıcıyı kaydetmek için *user properties* formunda *Add*’e tıklayın. Yeni kullanıcı, kullanıcı listesinde görünür.
**İzin Ekleme**
Varsayılan olarak, yeni bir kullanıcının sunuculara ve şablonlara erişim izni yoktur. Kullanıcıya yetki vermek için, *Groups* sütununda kullanıcının grubuna tıklayın (bu durumda 'Zabbix administrators'). *Group properties* formunda, *Host permissions* sekmesine giderek sunucu gruplarına izinler atayın. Sunucu grubu seçim alanının görüntülenmesi için üzerine tıklayın:
Daha sonra *host group* listesini görmek için alanın yanındaki *Select*'e tıklayın. Bu kullanıcı *Linux Servers* grubuna salt okunur erişime sahip olacak, bu yüzden listedeki uygun onay kutusunu işaretleyin ve seçiminizi onaylamak için *Select*'e tıklayın.
İzin düzeyini ayarlamak için *Read* butonuna tıklayın ve ardından kullanıcı grubu yapılandırmasında yapılan değişiklikleri kaydetmek için *Update* butonuna tıklayın.
Template’lere izin vermek için *Template permissions* sekmesine geçmeniz ve template gruplarını belirtmeniz gerekir.
Not: Zabbix'te, host’lara ve template’lere erişim hakları bireysel kullanıcılara değil, kullanıcı gruplarına atanır.
**2. Yeni Sunucu**
Bu bölümde yeni bir sunucunun nasıl kurulacağını öğreneceksiniz.
Zabbix'teki bir host, izlemek istediğiniz ağ bağlantılı bir varlıktır (fiziksel, sanal). Zabbix'te host’un ne olabileceğine dair tanım oldukça esnektir. Fiziksel bir sunucu, bir ağ anahtarı, bir sanal makine veya bir uygulama olabilir.
**Host Ekleme**
Zabbix'te yapılandırılmış host’lar hakkında bilgi *Data colletion→ Host and Monitoring → Host* bölümünde mevcuttur. "Zabbix sever" adında önceden tanımlanmış bir host zaten var, ancak bir tane daha eklemeyi öğrenmek istiyoruz.
Yeni bir host eklemek için *Create host*’a tıklayın. Bu bize bir *host configuration* formu sunacaktır.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Buraya girmek için gereken minimum miktar:
***Host name***
- · Bir host adı girin. Alfanümerik karakterler, boşluklar, noktalar, çizgiler ve alt çizgilere izin verilir.
***Host groups***
- · *Select* butonuna tıklayarak mevcut gruplardan bir veya birkaçını seçin veya yeni bir grup oluşturmak için mevcut olmayan bir grup adı girin.
Not: Tüm erişim izinleri bireysel host’lara değil, host gruplarına atanır. Bu nedenle bir host’un en az bir gruba ait olması gerekir.
***Interfaces: IP address***
Teknik olarak gerekli bir alan olmasa da belirli ölçümleri toplamak için bir host arayüzü gereklidir. Zabbix agent pasif kontrollerini kullanmak için, bu alanda aracının IP'sini veya DNS'ini belirtin. Zabbix agent yapılandırma dosyası 'Server' yönergesinde Zabbix sunucusunun IP'sini veya DNS'ini de belirtmeniz gerektiğini unutmayın. Zabbix agent ve Zabbix sunucusu aynı makineye kuruluysa, her iki yerde de aynı IP/DNS'yi belirtmeniz gerekir.
*Other options* şimdilik varsayılan halleriyle bize uygun olacaktır.
İşiniz bittiğinde *Add*’e tıklayın. Yeni hostunuz host listesinde görünür olmalıdır.
*Availability* sütunu, her arayüz için host kullanılabilirliğinin göstergelerini içerir. Bir Zabbix agent arayüzü tanımladık, bu nedenle host kullanılabilirliğini anlamak için agent availability icon (üzerinde 'ZBX' bulunan) kullanabiliriz:
[ ](https://acikkaynak.lastguard.com.tr/uploads/images/gallery/2024-07/UUjicon-zbx-gray.png)Host durumu belirlenmedi; henüz bir ölçüm kontrolü yapılmadı.
[ ](https://acikkaynak.lastguard.com.tr/uploads/images/gallery/2024-07/icon-zbx-green.png)Sunucu kullanılabilir, bir ölçüm kontrolü başarılı oldu.
[ H](https://acikkaynak.lastguard.com.tr/uploads/images/gallery/2024-07/icon-zbx-red.png)ost kullanılamıyor, bir ölçüm denetimi başarısız oldu (hata mesajını görmek için fare imlecinizi simgenin üzerine getirin).
Muhtemelen yanlış arayüz kimlik bilgilerinden kaynaklanan iletişimde bir hata olabilir. Zabbix sunucusunun çalıştığını kontrol edin ve daha sonra sayfayı yenilemeyi deneyin.
**1 3. Yeni Item**
Öğeler Zabbix'te veri toplamanın temelini oluşturur. Öğeler olmadan veri olmaz çünkü yalnızca bir öğe tek bir metriği veya bir hosttan ne tür veri toplanacağını tanımlar.
**Item Ekleme**
Tüm öğeler host’lar etrafında gruplandırılmıştır. Bu nedenle bir örnek öğeyi yapılandırmak için *Data collection*→ *Hosts*’a gidiyoruz ve oluşturduğumuz "*New host*’u" buluyoruz.
"*New host*" satırındaki *Items* bağlantısına tıklayın ve ardından *Create item*’e tıklayın. Bu bize bir öğe tanımlama formu sunacaktır.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Örnek ürünümüz için girilmesi gereken temel bilgiler şunlardır:
***Name***
- · *CPU load*’ı değer olarak girin. Bu, listelerde ve diğer yerlerde görüntülenen öğe adı olacaktır.
***Key***
- · *system.cpu.load* değerini manuel olarak girin . Bu, toplanacak bilgi türünü tanımlayan bir öğenin teknik adıdır. Belirli anahtar, Zabbix agent ile birlikte gelen önceden tanımlanmış anahtarlardan (pre-defined keys) yalnızca biridir.
***Type of information***
- · Bu öznitelik beklenen verilerin biçimini tanımlar. *system.cpu.load* anahtarı için bu alan otomatik olarak *Numeric*(float) olarak ayarlanacaktır.
Not: Ayrıca, öğe geçmişinin tutulacağı gün sayısını 7 veya 14'e düşürmek isteyebilirsiniz. Bu, veri tabanının çok sayıda geçmiş değeri tutmasını önlemek için iyi bir uygulamadır.
*Other options* şimdilik varsayılan halleriyle bize uygun olacaktır.
Bittiğinde, *Add*’e tıklayın. Yeni öğe, öğe listesinde görünmelidir. Tam olarak ne yapıldığını görmek için listenin üstündeki *Details*’e tıklayın.
** **
t
**Veri Görüntüleme**
Tanımlanmış bir öğeyle, aslında veri toplayıp toplamadığını merak ediyor olabilirsiniz. Bunun için, *Monitoring* → *Latest data*'ya gidin, filtrede *New host*’u seçin ve Apply'e tıklayın.
Bununla birlikte, ilk verinin ulaşması 60 saniyeye kadar sürebilir. Varsayılan olarak, sunucunun yapılandırma değişikliklerini okuma ve yürütülecek yeni öğeleri alma sıklığı budur.
'*Change*' sütununda hiçbir değer görmüyorsanız, belki de şu ana kadar yalnızca bir değer alınmıştır. Başka bir değerin gelmesi için 30 saniye bekleyin.
Ekran görüntüsündeki gibi öğe hakkında bilgi göremiyorsanız, şunları kontrol edin:
- · '*Key*' ve *'Type of information*' alanlarını ekran görüntüsündeki gibi doldurdunuz;
- · Hem agent hem de server’ın çalıştığını kontrol edin;
- · Host durumu 'Monitored' ve kullanılabilirlik simgesinin yeşil olduğunu kontrol edin;
- · Host filtresinde seçilen Host doğru olduğunu kontrol edin;
- · Item’in etkinleştirildiğini kontrol edin.
**Grafikler**
Öğe bir süre çalıştıktan sonra görsel bir şeyler görmenin zamanı gelmiş olabilir. Herhangi bir ek yapılandırmaya gerek kalmadan izlenen herhangi bir sayısal öğe için basit grafikler mevcuttur. Bu grafikler çalışma zamanında üretilir.
Grafiği görüntülemek için Monitoring → Latest data bölümüne gidin ve öğenin yanındaki 'Graph' bağlantısına tıklayın.
**1 4. Yeni Trigger**
Öğeler yalnızca veri toplar. Gelen verileri otomatik olarak değerlendirmek için *trigger*’lar tanımlamamız gerekir. Bir *trigger*, veriler için kabul edilebilir seviyenin ne olduğunu tanımlayan bir ifade içerir.
Eğer bu seviye gelen veriler tarafından aşılırsa, bir *trigger* "*fire*" veya bir '*Problem*' durumuna geçer - bize dikkat gerektirebilecek bir şeyin olduğunu bildirir. Eğer seviye tekrar kabul edilebilirse, *trigger* '*Ok*' durumuna geri döner.
**Trigger Ekleme**
Öğemiz için bir *trigger* yapılandırmak için *Data collection*→ *Hosts*’a gidin, *New host*’u bulun ve yanındaki *Triggers*’a ve ardından *Create trigger*’a tıklayın. Bu bize bir *trigger* tanımlama formu sunar.
*Trigger* için buraya girmemiz gereken temel bilgiler şunlardır:
***Name***
- · Tablodaki ve diğer yerlerde görünecek *trigger* adı olarak *'New host'* üzerinde 3 dakika boyunca *CPU load*’ı yüksek olarak girin.
***Expression***
- · avg(/New host/system.cpu.load,3m)>2 değerini girin.
Bu bir *trigger* ifadesidir. İfadenin en son simgesine kadar doğru girildiğinden emin olun. Burada item key (*system.cpu.load*), öğeyi belirtmek için kullanılır. Bu belirli ifade temelde, *CPU load* ortalama değerinin 3 dakika boyunca 2'nin üzerinde olduğunda sorun eşik değerinin aşıldığını belirtir.
Tamamlandığında, *Add*’e tıklayın. Yeni *trigger*, *trigger* listesinde görünmelidir.
**Trigger Durumunu Görüntüleme**
Eğer *CPU load, trigger*’da tanımladığınız eşik seviyesini aştıysa sorun *Monitoring* → *Problems* kısmında gösterilecektir.
Status sütunundaki yanıp sönme, trigger durumunda son 30 dakika içinde gerçekleşen yakın tarihli bir değişikliği gösterir.
**1 5. ****Sorun Bildirimi Alma**
Veri toplayan öğeler ve sorun durumlarında "*fire*" planlanan trigger’lar ile birlikte, doğrudan Zabbix frontend sistemine bakmasak bile bizi önemli olaylar hakkında bilgilendirecek bir uyarı mekanizmasının olması da faydalı olacaktır.
Sorun bildirimleri için en popüler teslim metodu olan e-posta üzerinden nasıl bir bildirim ayarlayacağımızı öğreneceğiz.
**E-mail Ayarları**
Başlangıçta Zabbix'te birkaç önceden tanımlanmış bildirim teslim metodu vardır. E-mail bunlardan biridir.
E-mail ayarlarını yapılandırmak için *Alerts* → *Media types* bölümüne gidin ve önceden tanımlanmış medya türleri listesinde E-mail’e tıklayın.
Karşımıza E-mail ayarları tanımlama formu gelecektir.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
*Media type* sekmesinde SMTP server, SMTP helo ve SMTP e-mail değerlerini ortamınıza uygun şekilde ayarlayın.
Not: Zabbix'ten gönderilen bildirimler için 'From' adresi olarak ‘SMTP email’ kullanılacaktır.
Daha sonra, sorun mesajının içeriğinin tanımlanması gerekir. İçerik, *Message templates* sekmesinde yapılandırılan bir mesaj şablonu aracılığıyla tanımlanır.
*Message template* oluşturmak için Add'e tıklayın ve *message type* olarak *Problem*’ı seçin.
Hazır olduğunuzda *Add*’e tıklayın ve formu kaydedin.
Artık E-mail’i çalışan bir *media type* olarak yapılandırdınız. *Media type* ayrıca belirli teslimat adresleri tanımlayarak (yeni bir kullanıcı yapılandırırken yaptığımız gibi) kullanıcılara bağlanmalıdır, aksi takdirde kullanılmayacaktır.
**Yeni Eylemler**
Bildirimleri iletmek, *action*’ların (eylemlerin) Zabbix'te yaptığı şeylerden biridir. Bu nedenle, bir bildirim ayarlamak için *Alerts*→ *Actions* → *Trigger actions*’a gidin ve *Create action*'a tıklayın.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Bu formda, *action* için bir ad girin.
En basit durumda, daha spesifik koşullar eklemezsek, trigger’ın *Ok*’dan *Problem*'a değişmesi durumunda *action* gerçekleştirilecektir.
Action’ın ne yapması gerektiğini tanımlamalıyız, bu adım *Opertions* sekmesinde yapılır. *Operations* bloğunda *Add*’e tıklayın, bu yeni bir *options* formu açar.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Burada, *Send to Users* bloğunda *Add*’e tıklayın ve tanımladığımız kullanıcıyı ('user') seçin. *Send only to* değerini ‘*Email*’ olarak seçin. Bunu yaptıktan sonra *Add*’e tıklayın ve işlem eklenmiş olmalıdır:
Bu, basit bir eylem yapılandırması için gerekenlerin tamamıdır, bu nedenle eylem formunda *Add*’e tıklayın.
**Bildirim Alma**
Şimdi, bildirim gönderme ayarları yapılandırıldığına göre, bunu deneyimlemek için Bunu desteklemek için, host’umuzdaki yükü bilerek artırabiliriz - böylece trigger’ımız 'fire' moduna girer ve bir sorun bildirimi alırız.
Host’unuzda konsolu açın ve şunu çalıştırın:
cat /dev/urandom **|** md5sum
Bu işlemlerden bir veya birkaçını çalıştırabilirsiniz.
Monitoring → Latest data’ya gidin ve 'CPU load' değerlerinin nasıl arttığını görün. Trigger’ımızın çalışması için ' CPU load' değerinin 3 dakika boyunca '2'nin üzerine çıkması gerektiğini unutmayın. Bunu yaptığında:
- · Monitoring → Problems bölümünde yanıp sönen 'Problem' durumuyla triggger’ı görmelisiniz.
- · e-mailinizde bir sorun bildirimi almalısınız.
Not: Bildirimler çalışmıyorsa:
- · Hem e-mail ayarlarının hem de eylemin düzgün şekilde yapılandırıldığını bir kez daha doğrulayın.
- · Oluşturduğunuz kullanıcının *Adding user* adımında belirtildiği gibi, olayı oluşturan host’ta en azından okuma izinlerine sahip olduğundan emin olun. 'Zabbix administrators' kullanıcı grubunun bir parçası olan kullanıcı, host’umuzun ait olduğu 'Linux servers' host grubuna en azından okuma erişimine sahip olmalıdır.
- · Ayrıca Reports→ Action log bölümüne giderek eylem günlüğünü inceleyebilirsiniz.
**1 6. ****Yeni Template**
Templates (Şablonlar), yararlı öğeleri, trigger’ları ve diğer varlıkları gruplandırmaya izin verir, böylece bunlar tek bir adımda host’lara uygulanarak tekrar tekrar kullanılabilir.
Bir template bir host’a bağlandığında, host şablonun tüm varlıklarını devralır. Yani, temel olarak önceden hazırlanmış bir dizi kontrol çok hızlı bir şekilde uygulanabilir.
**Template Ekleme**
Template’lerle çalışmaya başlamak için önce bir tane oluşturmamız gerekir. Bunu yapmak için, *Data collection* → *Templates*’de *Create template*’e tıklayın. Bu bize bir template yapılandırma formu sunacaktır.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
Buraya girmeniz gereken parametreler şunlardır:
***Template names***
- · Bir template adı girin. Alfa-sayısal karakterler, boşluklar ve alt çizgilere izin verilir.
***Template groups***
- · *Select* düğmesine tıklayarak bir veya birkaç grup seçin. Template bir gruba ait olmalıdır.
Not: *Template group*’larına erişim izinleri, *host* izinleriyle aynı şekilde *Template permissions* sekmesindeki *user group* yapılandırmasında atanır. Tüm erişim izinleri, bireysel template’lere değil gruplara atanır, bu nedenle template’i en az bir gruba dahil etmek zorunludur.
İşlemler tamamlandığında *Add*’e tıklayın. Yeni template’ininz template’ler listesinde görünür olmalıdır. Template’inizi bulmak için filtreyi de kullanabilirsiniz.
Gördüğünüz gibi tamplete orada, ancak içinde hiçbir item, trigger veya başka varlıklar bulunmuyor.
**Template’e Item Ekleme**
‘*New host*’ için *item* listesine bir *item* eklemek için, *Tempate*’e gidin. *Data collection* → *Hosts*’da *New host*’un yanındaki *Items*'e tıklayın.
Daha sonra:
- · Listede '*CPU load*' item’inin onay kutusunu işaretleyin.
- · Listenin altında *Copy*’e tıklayın.
- · Itemi kopyalayacağınız template’i seçin.
Tüm zorunlu giriş alanları kırmızı yıldız işaretiyle işaretlenmiştir.
- · *Copy*’e tıklayın.
Şimdi *Data collection*→ *Templates*’e giderseniz, *New template*’de bir yeni item olmalıdır.
Şimdilik yalnızca bir item üzerinde duracağız, ancak benzer şekilde template’e, belirli bir amaç için (işletim sistemini izleme, tek bir uygulamayı izleme) oldukça eksiksiz bir varlık kümesi oluşana kadar başka item’ler, trigger’lar veya varlıklar ekleyebilirsiniz.
**Template’i Host’a Bağlama**
Geriye sadece hazır bir template’i host’lara eklemek kalır. Bunun için *Data collection*→ *Hosts*’a gidin, özellik formunu açmak için *New host*’a tıklayın ve *Templates* alanını bulun.
*Templates* alanına *New template* yazmaya başlayın. Oluşturduğumuz template’in adı açılır listede görünmelidir. Seçmek için aşağı kaydırın. *Templates* alanında göründüğünü görün.
Değişiklikleri kaydetmek için formda *Update*’e tıklayın. Template artık barındırdığı tüm varlıklarla birlikte host’a eklendi.
Bu şekilde herhangi başka host’lara da uygulanabilir. Template düzeyindeki item’lerde, trigger’larda ve diğer varlıklarda yapılan herhangi bir değişiklik, template’in bağlı olduğu host’lara yayılır.
**Önceden Tanımlanmış Template’leri Host’lara Bağlama**
Fark etmiş olabileceğiniz gibi, Zabbix çeşitli işletim sistemleri, cihazlar ve uygulamalar için önceden tanımlanmış template’ler ile birlikte gelir. İzlemeye çok hızlı bir şekilde başlamak için, bunlardan uygun olanını bir host’a bağlayabilirsiniz, ancak bu tamplate’lerin ortamınıza göre ince ayarlanması gerektiğini unutmayın. Bazı kontroller gerekli olmayabilir ve yoklama aralıkları çok sık olabilir.